सामग्रीमा जानुहोस्

नियम

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट

पतन्जलिले योगदर्शन (२।४०–४५) मा अष्टांग योगको दोस्रो अंग नियमका बारेमा व्याख्या गरेका छन् । नियम पनि पाँच प्रकारका छन्, जस्तैः शौच, सन्तोष, तप, स्वाध्याय र ईश्वरप्रणिधान । यी नियमहरु साधकका लागि विशेष व्यक्तिगत अनुशासनका रुपमा रहेका छन् जसले शरीर र मनलाई स्वच्छ बनाई व्यक्तित्व विकास गर्दै शान्ति र आनन्द पाउने कुराहरुबारे प्रशिक्षित गर्दछ ।

पाँच प्रकारका नियम

[सम्पादन गर्नुहोस्]

नित्यकर्म (दिशापिसाब,स्नान, ब्रश–कुल्लादिबाट शरीर भित्रबाहिरको सफाइ आदि लगायत मन शुद्धि गर्ने उपायहरुबाट मनसमेत स्वच्छ राख्ने अभ्यास शौच अन्तर्गत पर्दछन् । शौचको नियम पालनाबाट बाह्यशुद्धिका साथै अरुप्रतिको आशक्ति पनि कम हुने, अन्तःकरणको शुद्धि, मनमा प्रशन्नता, चित्तमा एकाग्रता, इन्द्रियको वशिकरण तथा आत्मसाक्षात्कारको योग्यता पनि प्राप्त हुन्छ ।

आफुले उचित परिश्रम गरेपछि प्राप्त हुने फलप्रति सन्तुष्ट रहनु नै सन्तोष हो । सन्तोषभन्दा उत्तम सुख केही छैन ।

शरीर र मनलाई हानी नगरी धैर्यता र संयमकासाथ सार्थक जीवनको लक्ष्यप्राप्तिको लागि साधनारत रहनु तपका उदाहरणहरु हुन् । तपको साधनाबाट शरीर र इन्द्रियहरुमा निपूर्णता आउँछ ।

(घ) स्वाध्यायः

[सम्पादन गर्नुहोस्]

राम्रा विचार र ज्ञानगुनका कुराहरुमा अध्ययनशील बनाउनु, शास्त्राभ्यास, चिन्तन, मनन आदिबाट स्वसाधना गर्नु स्वाध्याय हुन् । यसबाट उच्च अध्यात्मलाभ मिल्दछ ।

(ङ) ईश्वरप्रणिधानः

[सम्पादन गर्नुहोस्]

आफुले जे–जस्ता उपलब्धीहरु प्राप्त गरेको छ ती सबैलाई ईश्वरप्रति समर्पण गर्नु, प्रेमको भाव उत्पन्न गरी जीवनलाई भक्तियोगको माध्यमबाट चरम आनन्दतिर उन्मुख गराउनुलाई नै ईश्वर प्राणिधान भनिन्छ । यसबाट समाधि सिद्धि प्राप्त हुन्छ ।

pFad - Phonifier reborn

Pfad - The Proxy pFad of © 2024 Garber Painting. All rights reserved.

Note: This service is not intended for secure transactions such as banking, social media, email, or purchasing. Use at your own risk. We assume no liability whatsoever for broken pages.


Alternative Proxies:

Alternative Proxy

pFad Proxy

pFad v3 Proxy

pFad v4 Proxy